Fazla Mesai Hesaplama 2026

Fazla mesai ücreti, saat ücretinin %50 fazlasıdır: aylık brüt ücret 30'a bölünerek günlük ücret, günlük ücret de günlük normal çalışma süresine (45 saatlik haftada 7,5 saat) bölünerek saat ücreti bulunur; 45 saatlik haftada saat ücreti aylık ücretin 1/225'idir. Haftalık 45 saati aşan her saat ×1,5, sözleşmedeki daha kısa haftalık süreyi aşan ama 45 saati geçmeyen saatler ×1,25, hafta tatilinde çalışma ilave 1,5 yevmiye, ulusal bayram ve genel tatilde çalışma ilave 1 yevmiye, yer altı maden işinde fazla çalışma ×2 ile hesaplanır. Bulunan brüt tutardan SGK, işsizlik, gelir ve damga vergisi kesilir. Örneğin 60.000,00 TL brüt ücretle 20 saat fazla çalışma, 1 hafta tatili ve 1 bayram günü çalışması brüt 13.000,00 TL, net yaklaşık 7.967,83 TL ilave alacak doğurur.

Fazla mesai nasıl hesaplanır? Adım adım

1. Aylık brüt ücretinizi ve sözleşmedeki haftalık çalışma sürenizi girin; haftalık süre yazılmamışsa 45 saattir.
2. Araç günlük ücreti (aylık ÷ 30) ve saat ücretini (günlük ÷ günlük normal çalışma süresi) bulur. 45 saatlik haftada günlük süre 7,5 saattir; bu yüzden saat ücreti aylık brüt ücretin 1/225'i olur. Haftalık 40 saatlik sözleşmede günlük süre 6,67 saat alınır.
3. Fazla çalışma saatlerini, varsa hafta tatili ve bayram günlerini, gece çalışmasının 7,5 saati aşan kısmını girin. Her kalem kendi oranıyla çarpılır.
4. Brüt ilave alacaktan SGK işçi payı, işsizlik sigortası, kümülatif gelir vergisi ve damga vergisi düşülür; kalan tutar net ilave alacaktır.

Zam oranları ve dayanakları

Haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir ve aksi kararlaştırılmamışsa iş günlerine eşit bölünür (m. 63). Denkleştirme uygulanan iş yerlerinde iki aylık (toplu iş sözleşmesiyle dört aylık) dönemde haftalık ortalama 45 saati aşmayan çalışmalar fazla çalışma sayılmaz; günlük çalışma 11 saati geçemez. Günlük 11 saati aşan çalışmalar ile gece 7,5 saati aşan çalışmalar, haftalık süre dolmasa da fazla çalışma kabul edilir (Yargıtay 9. HD yerleşik uygulaması).

Örnek hesap: 60.000,00 TL brüt ücret, kasım bordrosu

Günlük ücret 2.000,00 TL, saat ücreti 266,67 TL. İşçi ay içinde 20 saat fazla çalışmış, bir hafta tatilinde ve bir genel tatil gününde çalışmıştır.

Gelir vergisi, yılın başından beri biriken matraha göre hesaplanır; aynı fazla mesai ocakta %15 dilimindeyken yıl sonuna doğru %20 veya %27 dilimine girebilir. Bordronuzdaki "kümülatif gelir vergisi matrahı" satırını araca girerseniz dilim geçişi birebir hesaplanır. SGK primi, aylık kazancın prime esas kazanç tavanını (247.725,00 TL) aşan kısmından kesilmez.

Hangi çalışmalar fazla mesai sayılmaz?

• Sözleşmeyle 45 saatin altında belirlenen haftalık süreyi aşan ama 45 saati geçmeyen çalışma fazla sürelerle çalışmadır; %50 değil %25 zamlı ödenir.
• Denkleştirme döneminde ortalama haftalık 45 saati aşmayan çalışmalar.
• Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz (m. 68); yol süresi kural olarak sayılmaz, işverenin aracıyla toplu taşıma hariç.
• Üst düzey yönetici gibi çalışma saatini kendisi belirleyen işçiler Yargıtay'a göre fazla çalışma ücreti isteyemez.
• Ücrete fazla çalışmanın dahil olduğu kararlaştırılmışsa yılda 270 saate kadar fazla çalışma ücretin içinde sayılır; aşan kısım ayrıca ödenir.

Serbest zaman, onay ve 270 saat sınırı

Fazla çalışma için işçinin onayı gerekir; onay sözleşmeye yazılabilir ve otuz gün önceden yazılı bildirimle geri alınabilir. Yıllık fazla çalışma toplamı 270 saati geçemez (m. 41/8). İşçi isterse zamlı ücret yerine her fazla çalışma saati için 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalışma saati için 1 saat 15 dakika serbest zaman kullanabilir; serbest zaman altı ay içinde kullandırılır (m. 41/4-5). Sağlık kuralları bakımından günde en çok 7,5 saat çalışılabilecek işlerde ve gece çalışmasında fazla çalışma yaptırılamaz (m. 41/6-7).

Ödenmeyen fazla mesai: ispat, faiz ve zamanaşımı

Fazla çalışma yaptığını işçi ispat eder; iş yeri kayıtları, puantaj, giriş-çıkış ve e-posta kayıtları yoksa tanık dinletilebilir. Yalnız tanıkla ispatlanan alacakta mahkemeler, işçinin hastalık, izin ve mazeret günlerini gözeterek hakkaniyet indirimi yapar. Ücret alacağı 5 yıllık zamanaşımına tabidir (m. 32/8); geç ödenen ücrete bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir (m. 34). Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; ücretini arabuluculuk ücreti hesaplama aracıyla görebilirsiniz. İş sözleşmesi sona erdiyse kıdem ve ihbar tazminatı, işsiz kaldıysanız işsizlik maaşı hesabı ayrı araçlardadır; kullanılmayan yıllık izin için yıllık izin hesaplama aracına bakın.

Kaynaklar ve doğrulama

Bu aracın kuralları aşağıdaki resmi metinlerden okunarak yazıldı; bağlantılar kaynağın kendi sayfasına gider.

• 4857 sayılı İş Kanunu (m. 32, 34, 41, 46, 47, 63, 68, 69)
• İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (m. 81, 82)
• GİB, 2026 ücret gelirleri gelir vergisi tarifesi

Nasıl doğrulandı?

• İş Kanunu m. 41, 46, 47, 63 ve 69 ile Fazla Çalışma Yönetmeliği mevzuat.gov.tr metninden okundu; %50, %25, hafta tatili ve genel tatil çarpanları bu maddelerden alındı.
• Saat ücreti aylık ücretin 225'e bölünmesiyle bulunur; bu bölen ve 45 saatlik haftalık sınır rehberde kaynağıyla açıklanır.
• Kesinti sabitleri (brüt asgari ücret, SGK ve işsizlik primi, damga vergisi, gelir vergisi dilimleri ve asgari ücret istisnası) memur maaş hesaplama motoruyla ortak dosyadan okunur; otomatik test iki motorun aynı istisna tutarlarını vermesini şart koşar.
• Çarpanlar, 45 saat sınırı, SGK tavanı ve kümülatif vergi örnek bordrolarda otomatik testlerle denetlenir.

Doğrulanmayan veya kapsam dışı

• Yıllık 270 saat sınırı ve işveren maliyeti yalnız bilgi olarak verilir.
• Mahkemelerin tanık anlatımına dayanan alacakta yaptığı hakkaniyet indirimi, zamanaşımı ve faiz hesaba uygulanmaz.

Rehber kontrolü: 7 Kasım 2026 · Hazırlayan: Saffet Çelik