Saffet Çelik
Yabancı plakalı taşıtlara ilişkin idari para cezalarının tahsilini düzenleyen yönetmeliğin dayanak maddesi değiştirildi. 8 Ekim 2026 tarihli ve 33394 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme, 655 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye yapılan atfı 28. maddenin ikinci fıkrasından 28 ve 28/A maddelerine dönüştürdü.
Hazine ve Maliye, İçişleri, Ticaret ile Ulaştırma ve Altyapı bakanlıklarının birlikte yürüttüğü değişiklik, yayım tarihinde yürürlüğe girdi. Haber konusu düzenleme, 8 Ekim 2025 tarihli asıl tahsil yönetmeliğinin 2. maddesinin birinci fıkrasını güncelliyor.
Metinde tam olarak ne değişti?
Değişiklik metninin 1. maddesi, yalnızca atıf yapılan ibareyi değiştiriyor. Önceki ve yeni ifadeler şöyle:
| Önceki atıf | Yeni atıf |
|---|---|
| 655 sayılı KHK’nin “28 inci maddesinin ikinci fıkrasına” | 655 sayılı KHK’nin “28 inci ve 28/A maddelerine” |
Üç maddelik değişiklik metninde yeni bir ceza tutarı, borç silme, af veya yeni bir itiraz süresi düzenlenmiyor. Bu nedenle haberden bütün trafik cezalarının arttığı ya da yeni bir ödeme takvimi başladığı sonucu çıkarılmamalı. Cezanın hangi fiile ve hangi tutara dayandığı, ilgili yaptırım hükmünden ayrıca belirlenir.
Hangi taşıt ve cezalarla ilgili?
Asıl yönetmeliğin 1. maddesi, sürücüsünün vatandaşlığına bakılmaksızın yabancı plakalı karayolu taşıtları için 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ile 655 sayılı KHK kapsamında verilen idari para cezalarının tahsilini konu alıyor. Buradaki özel kapsam, Türkiye’de uygulanan bütün trafik cezalarıyla aynı şey değil.
Bir ceza tutanağını incelerken aracın yabancı plakalı olması yanında tutanakta gösterilen kanun, madde ve işlem türü de kontrol edilmeli. Haberdeki atıf değişikliğini, farklı kanunlardan kaynaklanan cezalar için doğrudan tahsil veya itiraz kuralı olarak kullanmak doğru bir okuma olmaz.
Ne zaman uygulanacak?
Değişiklik yönetmeliğinin 2. maddesi, yürürlük tarihini yayım tarihi olarak belirliyor: 8 Ekim 2026. Hangi tahsil işleminin hangi hükme tabi olduğu değerlendirilirken işlem tarihi ve ilgili düzenlemelerin birlikte incelenmesi gerekiyor. Değişiklik metni tek başına geçmişteki bütün cezalara ilişkin genel bir sonuç açıklamıyor.
Hukuki değerlendirme
Bu gelişmenin uygulayıcılar için önemi, tahsil yönetmeliğinin dayanak zincirinin güncellenmesidir. Değişiklik yönetmeliğinin 1. maddesi açıkça 655 sayılı KHK’nin 28 ve 28/A maddelerine atıf yapıyor. Buna karşılık cezayı doğuran fiil, yaptırımın tutarı ve somut işlemin koşulları yalnız bu atıf cümlesinden çıkarılamaz. Tahsil usulü ile yaptırımın maddi dayanağının ayrı incelenmesi, değişikliğin kapsamının olduğundan geniş anlatılmasını önler.
Asıl yönetmeliğin 1 ve 2. maddeleri bu inceleme için başlangıç noktasıdır: düzenlemenin hangi taşıtları ve hangi kanunlardan kaynaklanan cezaları kapsadığı burada belirlenir. Uygulamada ceza tutanağındaki madde, tahsil işlemi ve işlem tarihinin birlikte okunması gerekir. Aynı araç hakkında farklı bir kanundan işlem yapılmış olması, bu yönetmeliğin bütün hükümlerinin o işleme de uygulanacağı anlamına gelmez.
Haber konusu yeni atfa doğrudan ilişkin doğrulanmış bir emsal karar bu metinde kullanılmamıştır. Araştırmada böyle bir sonuca ulaşılamaması, hiçbir karar bulunmadığını kanıtlamaz. Bir uyuşmazlıkta başvuru yolu, süre, görevli merci veya ödemenin etkisi hakkında değerlendirme yapılacaksa ilgili işlemin tam hukuki dayanağı ayrıca araştırılmalıdır. Yalnız bu üç maddelik değişiklik metninden genel bir başvuru rehberi veya kesin sonuç üretmek mümkün değildir.