Saffet Çelik
Adalet Bakanı Akın Gürlek, yoksulluk nafakasının süresine ilişkin yeni düzenleme hazırlığını anlattı. Bakanlığın 6 Ekim 2026 tarihli açıklamasına göre çalışma, aile mahkemesi hâkiminin somut olayın koşullarına göre belirli süreli veya süresiz nafakaya karar verebilmesini öngörüyor. Açıklama, yeni düzenlemenin kanunlaşarak yürürlüğe girdiğini gösteren bir metin değil.
Gündemde iki ayrı gelişme var: Anayasa Mahkemesinin Türk Medeni Kanunu'ndaki “süresiz olarak” ibaresine ilişkin iptal kararı ve Bakanlığın bunun ardından gündeme getirdiği düzenleme çalışması. Bu iki aşamayı birbirinden ayırmak, özellikle hâlen nafaka ödeyen veya alan kişiler açısından önemli.
Bakan Gürlek ne açıkladı?
Bakanlık sitesinde yayımlanan Anadolu Ajansı Editör Masası söyleşisinin nafaka bölümünde Gürlek, Meclis kapanmadan önce çalışma yaptıklarını ve konuyla ilgili paketin Meclise sunulacağını belirtti. Açıklamasında aile mahkemesi hâkiminin tarafların sosyal ve ekonomik durumlarını, kusur durumlarını, evlilik süresini ve somut olayın koşullarını değerlendirmesinden söz etti.
Gürlek'in anlattığı çerçevede hâkim, koşullara göre süre belirleyebilecek veya süresiz nafakaya hükmedebilecek. Bu, Bakanın hazırlığa ilişkin açıklaması olarak okunmalı; kabul edilmiş yeni kanunun kesin hükmü gibi aktarılmamalı. Teklifin nihai metni ve yasama süreci, kapsamın nasıl şekilleneceğini gösterecek.
AYM duyurusunda ne var?
Anayasa Mahkemesinin 30 Eylül 2026 tarihli resmî basın duyurusu, 4 Haziran 2026 tarihli E.2025/156 dosyasında TMK'nın 175. maddesindeki “süresiz olarak” ibaresinin iptal edildiğini bildiriyor. Aynı duyuruya göre iptal hükmünün yürürlüğü, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından dokuz ay sonraya bırakıldı.
Burada karar tarihi, duyuru tarihi ve yürürlük zamanı farklı kavramlar. Dokuz aylık sürenin başlangıcı, Bakanın açıklama günü veya AYM'nin haber sayfasının tarihi değil, kararda belirtilen Resmî Gazete yayımıdır. Bu haber, yalnız duyuru tarihinden hareketle takvimde kesin bir sona erme günü hesaplamıyor.
| Aşama | Doğrulanan bilgi | Buradan çıkarılmaması gereken sonuç |
|---|---|---|
| AYM kararı | TMK 175'teki belirtilen ibarenin iptali duyuruldu. | Bütün nafaka türlerinin kaldırıldığı. |
| Ertelenmiş yürürlük | Resmî Gazete yayımından itibaren dokuz aylık erteleme var. | 6 veya 7 Ekim'de bütün ödemelerin kendiliğinden sona erdiği. |
| Bakanlık açıklaması | Yeni düzenleme çalışmasının yaklaşımı anlatıldı. | Açıklamanın tek başına yürürlükteki yeni kanun olduğu. |
| İzlenecek sonraki adım | Teklif metni, yasama süreci ve varsa yeni kanunun yayımı. | Henüz açıklanmamış geçiş hükümlerinin kesin olduğu. |
Editoryal değerlendirme: Asıl takip edilmesi gereken geçiş kuralları
Bize göre okurun yanıt beklediği temel soru, yalnız “kaç yıl” değil; hazırlanacak metnin hangi dosyalara, hangi tarihten itibaren ve hangi koşullarla uygulanacağı. Mevcut kararlar, devam eden davalar ve yeni açılacak davalar açısından geçiş hükümlerinin nasıl yazılacağı, süreye ilişkin genel bir siyasi açıklamadan daha belirleyici olabilir.
Bu nedenle yeni bir teklif yayımlandığında üç ayrı başlığın karşılaştırılmasını öneriyoruz: sürenin belirlenmesinde sayılan ölçütler, hâkimin değerlendirme alanı ve geçmiş/derdest dosyalara ilişkin hükümler. Bu başlıklar, şu anda kanunda varmış gibi sunduğumuz yeni kurallar değil; yayımlanacak metinde aranması gereken yanıtlar.
Diğer önemli nokta, haber başlığından kişisel dosya sonucu çıkarmamak. “Süresiz nafaka kalktı” ifadesi, hem iptal edilen ibarenin sınırını hem ertelenmiş yürürlüğü hem de yeni düzenleme hazırlığını tek cümlede belirsizleştiriyor. Daha yararlı bir haber takibi, belgeyi ve sürecin aşamasını birlikte gösterir.
Nafaka alan veya ödeyenler neyi kontrol etmeli?
- Belgenin türü: Okuduğunuz metin Bakan açıklaması mı, AYM kararı mı, teklif mi yoksa yayımlanmış kanun mu?
- Tarih: Haber tarihi ile ilgili işlemin yürürlük tarihi aynı mı?
- Kendi dosyanız: Karar ve varsa devam eden yargılama belgeleriniz güncel mi? Haberi dosyanıza uygulamak için somut hukuki değerlendirme gerekiyor mu?
- Yeni metin: Mevcut kararlara etkisini düzenleyen açık bir geçiş hükmü gerçekten yayımlandı mı?
Sık sorulanlar
Yeni nafaka düzenlemesi yürürlüğe girdi mi?
Bu habere esas 6 Ekim açıklaması bir düzenleme hazırlığını anlatıyor. Açıklama, tek başına yeni bir kanunun yürürlüğe girdiğinin kanıtı değil.
AYM bütün nafakayı mı kaldırdı?
Resmî duyuru, TMK 175'teki belirli bir ibarenin iptaline ilişkin. Bütün nafaka türlerinin veya bütün dosyalardaki yükümlülüklerin kaldırıldığı şeklinde genişletilemez.
Habere bakarak ödemeyi kesebilir miyim?
Bu haber kişisel dosyanızdaki kararın sona erdiğini göstermiyor. Ödeme veya talep konusunda işlem yapmadan önce kendi kararınız ve uygulanacak hükümler somut olarak değerlendirilmelidir.