Gerekçeli Karar Nedir? “Gerekçeli Karar Yazıldı” Ne Demek, Ne Zaman Kesinleşir?

Son güncelleme: 30 Ekim 2026.

Gerekçeli karar, mahkemenin duruşmada açıkladığı hüküm sonucunun hangi olgulara, delillere ve hukuki sebeplere dayandığını gösteren tam karar metnidir; Anayasa’ya göre bütün mahkemelerin her türlü kararı gerekçeli yazılır (Anayasa m. 141). Hukuk davalarında yalnız hüküm sonucu açıklanmışsa gerekçeli karar bir ay içinde yazılır (HMK m. 294/4); ceza davalarında gerekçe en geç 15 gün içinde dosyaya konulur (CMK m. 232/3). İstinaf ve temyiz için iki haftalık süre, kararın açıklandığı veya yazıldığı günden değil, gerekçeli kararın size tebliğinden itibaren işler (HMK m. 345, 361; CMK m. 273, 291).

Dosyanızda “gerekçeli karar yazıldı” bilgisini gördüyseniz karar artık yazılı hâle gelmiştir; ancak bu, kararın kesinleştiği anlamına gelmez. Bu rehberde gerekçeli kararın ne zaman çıktığını, yazıldıktan sonra neler olduğunu, ne zaman kesinleştiğini ve e-Devlet’ten nasıl görüleceğini anlatıyorum.

Gerekçeli karar nedir, kısa karardan farkı ne?

Mahkeme, yargılamanın sona erdiği duruşmada hükmü verir ve tefhim eder; tefhim, hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilip okunmasıyla olur (HMK m. 294/2-3). Uygulamada yalnız hüküm sonucunun açıklandığı bu metne “kısa karar” denir. Gerekçeli karar ise aynı hükmün bütün gerekçesiyle yazılmış hâlidir. HMK m. 297’ye göre gerekçeli kararda şunlar bulunur:

• Hükmü veren mahkeme, hâkim ve zabıt kâtibi.
• Tarafların ve vekillerinin kimlik ve adres bilgileri.
• İddia ve savunmaların özeti, anlaşılan ve çekişmeli konular, toplanan deliller ve bunların değerlendirilmesi, sabit görülen olgular ve hukuki sebepler.
• Hüküm sonucu, yargılama giderleri, kullanılmayan avansın iadesi, varsa kanun yolları ve süresi.
• Hükmün verildiği tarih, imzalar ve gerekçeli kararın yazıldığı tarih.

Gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz; karşı oy varsa gerekçesiyle birlikte kararda yer alır (HMK m. 298/2-3). Ceza davalarında da her türlü karar karşı oy dahil gerekçeli yazılır ve kararda başvurulabilecek kanun yolu, süresi, mercii ve şekli belirtilir (CMK m. 34).

Konu	Kısa karar (hüküm sonucu)	Gerekçeli karar
Ne zaman?	Son duruşmada açıklanır	Hukukta en geç bir ay, cezada en geç 15 gün içinde yazılır
İçerik	Kabul, ret, ceza, giderler gibi sonuçlar	Olgular, deliller, değerlendirme, hukuki sebepler ve sonuç
Kanun yolu süresi	Başlatmaz	Tebliğiyle başlar, kural olarak iki haftadır

“Gerekçeli karar yazıldı” ne demek?

Dosya bilgilerinde veya bildirimlerde gördüğünüz “gerekçeli karar yazıldı” ifadesi, duruşmada açıklanan hükmün tam metninin yazıldığını gösterir. Kanun, gerekçeli kararın yazıldığı tarihin kararda ayrıca gösterilmesini ister (HMK m. 297/1-e). Hüküm, hâkim ve zabıt kâtibi tarafından imzalanır (HMK m. 298/4); imza ve mühürden sonra nüshaları taraflara verilir ve bir nüshası gecikmeksizin diğer tarafa tebliğ edilir (HMK m. 301/1). Bu aşamada üç noktaya dikkat edin:

• Kararın yazılmış olması, size tebliğ edildiği anlamına gelmez.
• İstinaf süresi kararın yazıldığı günden değil, ilamın usulen tebliğinden işler (HMK m. 345).
• Yazılmış karar henüz kesinleşmemiştir; kesinleşme, kanun yolu sürelerinin dolmasına veya kanun yolu incelemesinin bitmesine bağlıdır.

Gerekçeli karar ne zaman çıkar, kaç günde yazılır?

Dava türü	Kanuni süre	Dayanak
Hukuk davası (yazılı yargılama), yalnız hüküm sonucu açıklandıysa	Tefhim tarihinden başlayarak bir ay içinde yazılır	HMK m. 294/4
Basit yargılama (ör. sulh hukuk, nafaka, velayet ve iş davaları)	En geç bir ay içinde yazılıp tebliğe çıkarılır	HMK m. 316, 321/2; 7036 sayılı Kanun m. 7
Ceza davası	Gerekçe tutanağa tümüyle geçirilmemişse açıklanmasından itibaren en geç 15 gün içinde dosyaya konulur	CMK m. 232/3

Bu süreler kanunun öngördüğü en uzun sürelerdir. Süre geçtiği hâlde karar yazılmadıysa durumu mahkeme kalemine sorabilirsiniz.

Gerekçeli karar yazıldıktan sonra ne olur?

Karar yazılıp imzalandıktan sonra tebliğe çıkarılır. Avukatla takip edilen işlerde tebligat avukata yapılır; ceza kararlarının sanıklara tebliğine ilişkin hükümler saklıdır (Tebligat Kanunu m. 11). Avukatlar, şirketler ve kamu kurumları gibi kanunda sayılanlara tebligat elektronik yolla yapılır; diğer kişiler isterse elektronik tebligat adresi alabilir. Elektronik tebligat, adrese ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat Kanunu m. 7/a). Ayrıntılar için e-tebligatın ne zaman yapılmış sayıldığı rehberine bakabilirsiniz.

Gerekçeli karar size ulaştığında şu sırayı izleyin:

1. Tebliğ tarihini not edin; e-tebligatta adrese ulaştığı günü izleyen beşinci gün esas alınır.
2. Hüküm sonucunu ve kanun yolu bilgisini okuyun; kararda başvurulabilecek kanun yolu ve süresi yazar (HMK m. 297/1-ç; CMK m. 34/2).
3. Süreyi hesaplayın: istinaf ve temyiz süresi kural olarak tebliğden itibaren iki haftadır (HMK m. 345, 361). İş mahkemesi kararlarında da süre ilamın taraflara tebliğiyle başlar (7036 sayılı Kanun m. 7/4). Özel kanunlardaki farklı süreler saklıdır (HMK m. 345).
4. Ceza davalarında 2024’teki değişiklikle istinaf ve temyiz süresi, hükmün açıklanmasından değil, gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki hafta olarak düzenlendi (CMK m. 273/1, 291/1; 7499 sayılı Kanun).
5. Yargılama giderleri ve harç kalemlerini kontrol edin; ödeme yeri için yargılama gideri rehberine bakabilirsiniz.

Varsayımsal örnek: istinaf süresi hangi gün dolar?

Gerekçeli kararın 23 Ekim 2026 Cuma günü e-tebligat adresinize ulaştığını varsayalım. Tebliğ, izleyen beşinci günün sonunda, 28 Ekim 2026 Çarşamba yapılmış sayılır (Tebligat Kanunu m. 7/a). İki haftalık istinaf süresi 11 Kasım 2026 Çarşamba günü mesai bitiminde sona erer (HMK m. 92/2). Arada kalan 29 Ekim resmî tatili süreye dahildir; son gün tatile denk gelmediği için süre uzamaz (HMK m. 93). Adli tatile tabi işlerde sürenin son günü adli tatile rastlarsa süre, adli tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzar (HMK m. 104). Kendi tarihlerinizle denemek için hukuki süre hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Gerekçeli karar ne zaman kesinleşir?

Durum	Kesinleşme	Dayanak
Kanun yoluna başvurulmadı	İstinaf süresi her taraf için kendi tebliğinden işler; bütün tarafların süresi dolunca karar kesinleşir	HMK m. 345
Kesin karar	Kanunda 3.000 TL olarak yazılı sınırı geçmeyen malvarlığı davalarındaki kararlar kesindir; sınır her yıl yeniden değerleme oranında artırılır ve davanın açıldığı tarihteki tutar esas alınır. Manevi tazminat davalarında miktara bakılmaksızın istinafa başvurulabilir	HMK m. 341/2, ek m. 1
İstinafa başvuruldu	Bölge adliye mahkemesinin kararı temyize açıksa tebliğden itibaren iki hafta beklenir; kanunun temyizi kapattığı kararlarda bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir	HMK m. 361, 362
Kanun yolundan feragat	İlam size tebliğ edilmeden istinaf hakkından feragat edilemez	HMK m. 349/1

Hükmün kesinleştiği, ilamın altına veya arkasına yazılıp tarih, mahkeme mührü ve hâkim imzasıyla belirtilir (HMK m. 302/4). Kanun yollarından geçerek kesinleşen kararların kesinleşme kaydını ve gerekli bildirimleri ilk derece mahkemesi yapar (HMK m. 302/5). Kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m. 350/2).

Gerekçeli kararın tebliğini istemek: örnek dilekçe

Taraflar, harcın ödenip ödenmediğine bakılmaksızın ilamı her zaman alabilir (HMK m. 302/1). Gerekçeli karar yazıldığı hâlde size veya karşı tarafa tebliğ edilmediyse ya da kararın bir nüshasını almak istiyorsanız mahkemeye kısa bir dilekçe verebilirsiniz. Aşağıdaki örnek yer tutucularla hazırlanmıştır; dosyanıza göre uyarlayın.

… MAHKEMESİ’NE
DOSYA NO: …/… Esas, …/… Karar
TALEP EDEN: [Ad Soyad, T.C. kimlik no, adres] ([davacı/davalı])
KONU: Gerekçeli kararın tebliği ve ilamın tarafıma verilmesi talebidir.
AÇIKLAMA: Mahkemenizin yukarıda numarası yazılı dosyasında [tarih] tarihinde hüküm kurulmuş ve gerekçeli karar yazılmıştır. Karar henüz [tarafıma / karşı tarafa] tebliğ edilmemiştir. HMK m. 301 ve 302 uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğini, ilamın bir nüshasının tarafıma verilmesini ve gerekli tebligat giderinin bildirilmesini talep ederim.
[Tarih] [Ad Soyad] [İmza]

Gerekçeli karar e-Devlet’ten nasıl sorgulanır?

1. e-Devlet’e e-Devlet şifrenizle giriş yapın. Adalet Bakanlığının yönergesi işlemin bilgisayardan yapılmasını istiyor.
2. Arama alanına “UYAP Vatandaş Portal” yazın, hizmete girin ve “Uygulamaya Git” düğmesine tıklayın.
3. Soldaki menüden önce “Sorgulama İşlemleri”ni, sonra “Dosya Sorgulama”yı seçin.
4. Yargı türünü seçip “Dosya Sorgula” düğmesine basın.
5. Dosyanın sağındaki “Dosya Görüntüle” düğmesiyle ayrıntıları açın; dosyadaki evraklar arasında kararı görebilirsiniz.

Kanun, istinaf süresini kararı portalda görmenize değil, ilamın usulen tebliğine bağlar (HMK m. 345). Bu yüzden tebliğ tarihinizi ayrıca kontrol edin.

Boşanmada gerekçeli karar alınmazsa ne olur?

Boşanma kararı aile hukukuna ilişkin olduğundan kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m. 350/2). Mahkeme yazı işleri müdürü, kesinleşen kararı kesinleştirme tarihinden itibaren on gün içinde nüfus müdürlüğüne bildirir (5490 sayılı Kanun m. 55). Kesinleşme ise kararın taraflara tebliğine ve kanun yolu süresinin geçmesine bağlıdır (HMK m. 345). Bu nedenle tebliğ yapılmadıkça süre işlemez, karar kesinleşmez ve nüfus kaydına işlenmez.

• Taraflar kararı hızla kesinleştirmek için kanun yolundan feragat etmek isteyebilir; ancak ilam kendilerine tebliğ edilmeden istinaf hakkından feragat edemezler (HMK m. 349/1).
• Kadın için öngörülen 300 günlük bekleme süresi, mahkeme kararının kesinleştiği tarihten itibaren işler; doğumla biter ve kanunda sayılan hâllerde mahkeme bu süreyi kaldırır (TMK m. 132; 5490 sayılı Kanun m. 26).
• Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m. 178). Diğer süreler için zamanaşımı süreleri tablosuna bakabilirsiniz.

Boşanma davasının açılışı ve giderleri için boşanma davası masrafları rehberine bakabilirsiniz.

Mahkeme kalemleri için: karar taslağı hazırlamak

Bu yazı, kararını bekleyen taraflar için hazırlandı. Mahkeme kâtipleri ve hâkimler, dava ve cevap dilekçeleri, deliller ve hüküm bölümünden düzenlenebilir bir metin hazırlamak için gerekçeli karar şablonu aracını kullanabilir. Araç yapay zekâ ile taslak üretir; mahkeme kararı değildir ve çıkan metin dosyayla karşılaştırılarak kontrol edilmelidir.

Sık sorulan sorular

Gerekçeli karar kaç günde çıkar?

Hukuk davalarında yalnız hüküm sonucu açıklanmışsa gerekçeli karar bir ay içinde yazılır (HMK m. 294/4); basit yargılamada da en geç bir ay içinde yazılıp tebliğe çıkarılır (HMK m. 321/2). Ceza davalarında gerekçe en geç 15 gün içinde dosyaya konulur (CMK m. 232/3).

Gerekçeli karar yazıldıktan sonra ne olur?

Karar imzalanıp mühürlenir, nüshaları taraflara verilir ve tebliğe çıkarılır (HMK m. 301/1). İstinaf veya temyiz süresi tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar.

Gerekçeli karar geldikten sonra istinaf süresi kaç gün?

İki haftadır ve ilamın size usulen tebliğiyle başlar (HMK m. 345). Ceza davalarında da süre, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m. 273/1). Elektronik tebligatta tebliğ, adrese ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat Kanunu m. 7/a).

Gerekçeli karar ne zaman kesinleşir?

Kanun yoluna başvurulmazsa, her taraf için kendi tebliğinden itibaren işleyen iki haftalık süreler dolunca kesinleşir. Kanun yoluna başvurulmuşsa kesinleşme, üst mahkeme incelemesinin sonucuna bağlıdır. Parasal sınırın altında kalan malvarlığı davalarındaki kararlar ise kesindir (HMK m. 341/2).

Boşanmada gerekçeli karar alınmazsa ne olur?

Karar tebliğ edilmedikçe istinaf süresi işlemez ve boşanma kararı kesinleşmez; aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmeden yerine getirilemediği için nüfus kaydına da işlenmez (HMK m. 345, 350/2; 5490 sayılı Kanun m. 55). İlam tebliğ edilmeden istinaf hakkından feragat de edilemez (HMK m. 349/1).

Gerekçeli kararı e-Devlet’ten nasıl görebilirim?

e-Devlet’te “UYAP Vatandaş Portal” uygulamasına girip Sorgulama İşlemleri ve Dosya Sorgulama adımlarından dosyanızı bulun; Dosya Görüntüle ile evrakları açın. Kanun yolu süresi için portalda görmeniz değil, tebliğ tarihi esas alınır.

Gerekçeli karar kısa karardan farklı olabilir mi?

Hayır. Gerekçeli karar, duruşmada tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz (HMK m. 298/2); kısa kararın neden verildiğini açıklar.

Kaynaklar

• Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (m. 141)
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m. 92, 93, 104, 294, 297, 298, 301, 302, 316, 321, 341, 345, 349, 350, 361, 362, ek m. 1)
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (m. 34, 232, 273, 291)
• 7201 sayılı Tebligat Kanunu (m. 7/a, 11)
• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (m. 7)
• 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu (m. 26, 55)
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m. 132, 178)
• Adalet Bakanlığı: e-Devlet üzerinden dosya görüntüleme yönergesi